Κάθε παιδί είναι μοναδικό
Κάθε παιδί έχει τον δικό του χαρακτήρα, τα δικά του ενδιαφέροντα και τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης. Κάποια παιδιά κάνουν τα πρώτα τους βήματα νωρίς, κάποια λίγο αργότερα. Κάποια μιλούν ασταμάτητα από μικρή ηλικία, ενώ κάποια χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να βρουν τις λέξεις τους.
Και όλα αυτά είναι μέρος της φυσιολογικής πορείας της ανάπτυξης.
Υπάρχουν όμως στιγμές που ένας γονιός παρατηρεί κάτι που τον κάνει να αναρωτιέται. Όχι απαραίτητα επειδή πιστεύει ότι υπάρχει κάποια δυσκολία, αλλά επειδή γνωρίζει το παιδί του καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον.
Κάποιες φορές είναι μια μικρή σκέψη που επιστρέφει ξανά και ξανά. Κάτι που παρατηρεί στην καθημερινότητα, στον τρόπο που επικοινωνεί, παίζει ή αλληλεπιδρά με τους άλλους.
Και πολλές φορές αυτό το ένστικτο αξίζει να το ακούσουμε.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό
Συχνά οι γονείς συγκρίνουν το παιδί τους με συνομηλίκους του. Με ένα ξαδερφάκι, με ένα παιδί από το σχολείο ή με το παιδί μιας φίλης. Όμως η ανάπτυξη δεν είναι αγώνας δρόμου.
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ημέρα που όλα τα παιδιά θα μιλήσουν, θα κοινωνικοποιηθούν ή θα αποκτήσουν τις ίδιες δεξιότητες. Κάθε παιδί ακολουθεί τη δική του πορεία και αξίζει να το σεβόμαστε γι’ αυτό.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ορισμένες συμπεριφορές που αξίζει να παρατηρήσουμε πιο προσεκτικά, όταν εμφανίζονται συστηματικά ή όταν επηρεάζουν την καθημερινότητα του παιδιού.
Ποιες συμπεριφορές προβληματίζουν συχνότερα τους γονείς;
Δυσκολία στην επικοινωνία
Ένας από τους πιο συχνούς λόγους που οδηγούν τους γονείς να αναζητήσουν καθοδήγηση είναι η επικοινωνία. Ίσως το παιδί να χρησιμοποιεί λίγες λέξεις για την ηλικία του, να δυσκολεύεται να εκφράσει τις ανάγκες ή τις επιθυμίες του ή να μην ξεκινά εύκολα μια συζήτηση.
Η επικοινωνία όμως δεν αφορά μόνο τις λέξεις. Αφορά το βλέμμα, τις χειρονομίες, τις εκφράσεις του προσώπου και τον τρόπο που ένα παιδί μοιράζεται εμπειρίες με τους ανθρώπους γύρω του.
Δυσκολία στο παιχνίδι με άλλα παιδιά
Άλλες φορές αυτό που προβληματίζει τους γονείς είναι το παιχνίδι και η αλληλεπίδραση με άλλα παιδιά. Κάποια παιδιά αγαπούν το μοναχικό παιχνίδι και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Αυτό που παρατηρούμε είναι αν το παιδί δείχνει γενικά μικρό ενδιαφέρον για επαφή ή αν δυσκολεύεται να συμμετέχει σε κοινές δραστηριότητες με συνομηλίκους του.
Το παιχνίδι είναι ένας από τους βασικότερους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά μαθαίνουν να επικοινωνούν, να συνεργάζονται και να χτίζουν σχέσεις.
Δυσκολία στις αλλαγές της καθημερινότητας
Πολλά παιδιά αγαπούν τη ρουτίνα, γιατί τους προσφέρει ασφάλεια. Όταν όμως ακόμη και μικρές αλλαγές προκαλούν έντονη αναστάτωση ή άγχος, τότε ίσως αξίζει να το συζητήσουμε περισσότερο.
Έντονες αντιδράσεις σε ήχους, υφές ή ερεθίσματα
Κάποιες φορές οι δυσκολίες σχετίζονται με τον τρόπο που το παιδί επεξεργάζεται τα ερεθίσματα γύρω του. Μπορεί να ενοχλείται από δυνατούς ήχους, από συγκεκριμένες υφές στα ρούχα ή στο φαγητό ή να δυσκολεύεται σε περιβάλλοντα με πολύ κόσμο και έντονα ερεθίσματα.
Η αισθητηριακή επεξεργασία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ανάπτυξης και μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή εμπειρία ενός παιδιού.
Πότε αξίζει να ζητήσουμε καθοδήγηση;
Η απάντηση είναι απλή: όταν κάτι σας προβληματίζει.
Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να είστε βέβαιοι ότι υπάρχει δυσκολία. Δεν χρειάζεται να περιμένετε να σας το επιβεβαιώσει κάποιος άλλος. Μια συζήτηση με έναν ειδικό μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα όσα παρατηρείτε και να σας δώσει κατεύθυνση.
Κάποιες φορές η ανησυχία αποδεικνύεται μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης. Κάποιες άλλες φορές η έγκαιρη υποστήριξη μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά.
Η αξιολόγηση δεν είναι μια ταμπέλα
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό που θέλουμε να γνωρίζουν οι γονείς.
Η αξιολόγηση δεν γίνεται για να χαρακτηρίσει ένα παιδί ή να το περιορίσει σε μια λέξη. Γίνεται για να το γνωρίσουμε καλύτερα. Για να καταλάβουμε τι το δυσκολεύει, τι το βοηθά, ποιες είναι οι δυνάμεις του και πώς μπορούμε να το στηρίξουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Γιατί πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει πάντα ένα παιδί που προσπαθεί να επικοινωνήσει κάτι. Και ο δικός μας ρόλος είναι πρώτα να το ακούσουμε.
Ακούστε αυτό που σας προβληματίζει
Κανείς δεν γνωρίζει ένα παιδί καλύτερα από τους γονείς του.
Αν κάτι σας κάνει να αναρωτιέστε, αξίζει να το εξερευνήσετε. Όχι με φόβο, όχι με βιασύνη, αλλά με ενδιαφέρον, κατανόηση και φροντίδα.
Γιατί κάθε παιδί αξίζει να έχει δίπλα του ανθρώπους που θα το βοηθήσουν να αναπτύξει τις δυνατότητές του και να προχωρήσει με αυτοπεποίθηση στη δική του μοναδική διαδρομή.